Publicaties

Looking for: New Engines for Europe

To anybody who sees Germany as a motor of the European Union, German elections are European politics. The results of the German Bundestag elections on Sunday evening were awaited with great interest around the continent.

The outcome may still have come as a shock to some reasonable German middle-class thinkers, but reflected clearly what has been happening in many other European countries for a long time already. As expected, both the Grosse Koalition partners suffered losses (CDU / CSU lost 8% and stayed at 32%, the SPD tumbled to 20% of the vote). Smaller parties like the Liberal Democrats, the Greens and die Linke all won. And the radical right Alternative f. Deutschland (AfD) made its entry into the Bundesdag as third party of the country.

To many Europeans from elsewhere: no real surprise. Like elsewhere, the political center in Germany has now also been shaken by a cocktail of fundamentl criticism and popular discomfort, which has economic, identity political and cultural roots. Demonizing does not help, moaning and groaning does not help. And ignoring these developments is not helpful either, and may in fact be dangerous. Deeper thinking is what is now urgently required, and we should do this as Europeans together.

Of course, the interpretation machine immediately started running full-speed. The AFD took voters away from the whole political spectrum, thus defying simplistic “left-right” explanations. The AFD attracted more voters in former East Germany than in West Germany, becoming the second largest party in the East. This reflects the unfinished agendas in the German reunification, which echo a range of wider disappointments which increasingly also manifest themselves in other parts of Eastern Europe. However, even in the former West Germany, 11% of people cast an AFD vote. A highly aggitated SPD chairman and former European Parliament chair Schulz immediately drew his conclusions and announced that he would lead the SPD in opposition. Half an hour after the exit polls were announced, everybody was already talking coalition scenarios, the most likely of which resembles a recent Dutch scenario with the Green Party in a similar key role as the Dutch GroenLinks for possible coalition (that Dutch scenario eventually failed).

For Europe, four questions seem immediately relevant:

  1. How will the outcome of these German elections affect the EU institutional widening and deepening discussions that Chancellor Merkel and president Macron were testing in the last few months, and which were echoed in the latest State of the Union speech by EC President Juncker? What are the chances of any progress now that most European countries have political parties, which wish to close borders and propagate Own People First? Emmanuel Macron has announced a major speech on European policy on September 26, which may reveal where official political thinking will be moving next and still see openings for constructive Europe politics.
  2. How much space is there for a more humane refugee policy and less regressive migration policy? Will the Grünen in Germany – like GroenLinks in The Netherlands – refrain from coalition participation because of their different stanze on migration? And may this result in new elections in Germany, since the SPD is out?
  3. How much room to manoeuvre on some drawn out policies is left for Chancellor Merkel after this pyrrus victory? With the AFD breathing in her neck: is all hope lost, for instance, to see Greece’s unproductive austerity policy be revisited and debt reconstruction proposed?
  4. And finally, what will be the next serious move of the European Social Democrats, now that they have been dealt major blows in a whole range of European countries, leaving them with the doubtful honour of possibly announcing the end of a traditional party-political era?

One thing is certain. The future of the European Union is still in the balance, and the German election results have once again highlighted why.

What divides our populations in Europe is no longer the old-fashioned divisions between left and right. The tensions between people now run across new economic lines: between people with possessions and opportunities, and people with fewer assets and resources to deal with the huge impact of globalisation. Between people, who have faith in the future and people who are dispossessed and feel marginalized for a variety of reasons. They run across cultural lines: Between people who welcome cultural diversity and people who fear these differences. Between people who calmly want to seek a path through complex environments and those who want quick fixes and simple solutions. Between people who say: ‘let’s talk about the complexities and see if we can reach a compromise’; and people who wish to avoid such dialogues and lock themselves up in selfrighteousness, selfies and bubbles. Between people who leave room for doubt, and those who are always certain.

These divisions cut across all traditional parties: another reason why old party politics no longer makes sense to so many.  And these divisions are visible all over Europe.

So why not address them together, then, as Europeans and reconstitute our own political dialogue beyond what current politics frames it to be? The European arena is bigger and bolder than its current politics. It is older and wiser. It is true, that Europe is clearly looking for new engines, and has been for a while. But these new sources of inspiration and organization can be found: for example, in a growing number of civil movements of people who really want to deal with the major changes of our time. Maybe we should start there? Again.

Godelieve van Heteren, chair European Movement in The Netherlands (EBN)

For Dutch translation, click here.

 

administrator_ebnLooking for: New Engines for Europe
read more

Hits and Misses in 2017 EU State of the Union

European Movement International gezamenlijke reactie

Volgend op de jaarlijkse Staat van de Unie, die op 13 september door de voorzitter van de Europese Commissie Jean-Claude Juncker werd uitgesproken, presenteerde de European Movement International diezelfde dag een eerste gezamenlijke reactie.

Naast lof voor veelbelovende initiatieven constateren de European Movements ook een aantal duidelijke omissies die nadrukkelijk moeten worden geadresseerd.

Voor de ‘Hits and Misses’ in de Staat van de Unie rede, zie: http://europeanmovement.eu/press_release/the-hits-and-misses-of-junckers-state-of-the-union/

administrator_ebnHits and Misses in 2017 EU State of the Union
read more

De Britten staan in Brussel met de rug tegen de muur

Dezer dagen beginnen in Brussel de Brexit-onderhandelingen, en die beginnen onder een totaal ander politiek gesternte dan begin dit jaar nog werd gedacht. Dat komt omdat ze onder een totaal ander electoraal gesternte beginnen. Kort samengevat: bij de twee grootste nationale tegenspelers is de positie van Parijs fors versterkt en die van Londen fors verzwakt.

administrator_ebnDe Britten staan in Brussel met de rug tegen de muur
read more

Positief-kritische houding ten aanzien van Europa weer stijgende

Bij het Amerikaanse onderzoeksbureau PEW Research Center verscheen deze week een belangrijke survey, die een positievere houding ten aanzien van de EU laat zien. In tien EU landen werden mensen geinterviewd, waaruit blijkt dat er nergens buiten de UK meerderheden zijn om de EU te verlaten, dat mensen geloven dat deelname aan de EU per saldo positief is, maar wel vragen om betere democratische vormgeving, en kritisch zijn op het migratiebeleid en zorgen hebben over economische performance.

 

Zie voor het hele rapport: http://assets.pewresearch.org/wp-content/uploads/sites/2/2017/06/15103437/Pew-Research-Center_Post-Brexit-European-Views-of-EU_Full-Report_06.15.2017.pdf

administrator_ebnPositief-kritische houding ten aanzien van Europa weer stijgende
read more

Nominations EBN EuroNederlander announced, online vote open

The board of the European Movement in the Netherlands (EBN) is very happy to announce the Nominations for the EuroNederlander Award 2016/17, released today by the Award selection team.

This nominees are Nicolaas Beets, EU Urban Envoy, for his energetic role for the new EU Urban Agenda in the UAEU and in the lead up to the 2016 Pact of Amsterdam; Sophie Bloemen, for her innovative and hugely engaging efforts to organize the European Commons Assembly, connecting many civic initiatives in Europe; Caroline de Gruyter for her many outstanding journalistic contributions to shifting the frames of reflection regarding Europe in the Netherlands; and VPRO Tegenlicht for their inspiring series of cutting-edge documentaries about the rapidly changing positions of Europe in the world and their implications for citizens; and Jan Werts for the tireless energy with which he has played his critical Brussels watcher role as European media correspondent, guiding people through in a clear fashion through ithe Brussels arena.

Every year, the EBN EuroNederlander Award is given to individuals or organizations who have made remarkable contributions to the European debate and who have stimulated the search for new vitality and better alliances in Europe. The European Movement focuses in particular on the efforts of active and creative citizens, civil agencies and networks.

On-line voting open until June 19, 12.00h
From Friday June 9 to Monday June 19,  12.00h, you can cast your vote on one of the  nominees at:

http://het-portaal.net/formulier/stem-voor-de-euronederlander-award-2017

Everybody is welcome to participate in the voting!

Award ceremony on Tuesday June 20 20.00h at International Press Center Nieuwspoort
The EuroNederlander Award ceremony will take place on June 20, 2017, 20.00 during the special EU-Poort event: ‘Europe Mezze: Meet-Up on Europe’s Futures’.Location: Internationaal Perscentrum Nieuwspoort, Lange Poten 10, The Hague

Please register at vanheteren@bmg.eur.nl, if you wish to attend: and state: ‘EU EuroNederlander Award June 20’.

Further press details
Please contact: Godelieve van Heteren, chair EBN, email: vanheteren@bmg.eur.nl. Tel: 0655197342.

On the 2016/2017 EuroNederlander nominees

 

NOMINATION NICOLAAS BEETS

NICOLAAS BEETS is former Dutch Ambassador and since October 2015 Dutch Special Urban Envoy. Beets was appointed by the Minister for the Interior and Kingdom Relations,  currently works for the Cities Program (“Agenda Stad”) and has been an engaged advocate for the Urban Agenda for the EU (UAEU).  During the Dutch EU Presidency in 2016, Beets was the linking pin in coordinating the efforts to arrive at the festive signing of the ‘Pact of Amsterdam’ on May 30th, 2016, which launched the UAEU. The jury praises Beets for “his active contributions to building a vital Europe of Cities, and his enthusiasm and engagement in connecting with a wide array of urban innovators and authorities, and help link their efforts to the formal European policy agendas.” As a true ‘face of the Pact’, Beets has successfully continued his efforts after the Dutch Presidency, thus assuring that the momentum of the UAEU was kept.

The Urban Agenda for the EU is about strengthening the urban dimension in EU policies by involving cities more in EU policy making. It comprises a unique multilevel and cross-sectoral working method, in which for the first time Cities, Member States, EU institutions, European institutions and other stakeholders work together on urban challenges. In the framework of the UAEU, 12 thematic Partnerships have been set up covering challenges on how to make Cities: Smart, Sustainable and Inclusive. These partnerships will provide answers to major transition questions and produce recommendations for better EU regulation, better access to EU funding and better knowledge exchange for European cities. As indicated in the Pact of Amsterdam: “Urban Areas play a key role in pursuing the EU 2020 objectives and in solving many of its most pressing challenges (…). Urban Authorities play a crucial role in the daily life of all EU citizens. Urban Authorities are often the level of government closest to the citizens. The success of European sustainable urban development is highly important for the economic, social and territorial cohesion of the European Union and the quality of life of its citizens.”

Weblinks:

 

 

NOMINATION SOPHIE BLOEMEN

Sophie Bloemen is a Dutch philosopher and political economist, and co-founder/Director of the Commons Network. She has over 10 years of experience in civil society activism and has worked as a policy advocate and a public interest consultant in Brussels, Latin America and other policy environments. She has worked on health and trade, as well as with European cultural grass root civil society movements.  Sophie kick-started several civil society initiatives and alliances, most recently the Dutch Commons Assembly ‘De Meent ‘.  As co-founder of the Danube Foundation, she travelled to many different European cities with the Utopian City Workshop to collect new narratives for Europe.  In 2016, Sophie Bloemen stood at the origin of the first European Commons Assembly.

The jury praises Sophie Bloemen for her “innovative input in the debate on new European Commons, which constitutes an important paradigm shift towards novel forms of cross-continent citizens cooperation and cherishing the common good”. The Commons Movement seeks to explore how people themselves can shape to their environment, how to deepen democracy and contribute to more social and sustainable ways of living together. The first European Commons Assembly brought together  ‘Commoners’ from around Europe: a wide range of citizens, from environmentalists and other Commons practitioners, to scientists, civil servants and politicians. The European Commons Assembly aims to increase the visibility of the rapidly growing number of Commons initiatives around Europe, facilitate their joint empowerment and contribute to new democratic forms and institutions.

Weblinks:

 

 

 

 

NOMINATION CAROLINE DE GRUYTER

Caroline de Gruyter is a Dutch author currently based in Vienna, who has lived in the Gaza strip, Jerusalem, Brussels and Geneva, and who is Europe correspondent for the Dutch newspaper NRC Handelsblad. For many years, she has been covering European affairs and is also a regular contributor to Carnegie Europe.

From the jury’s report: “Over the last few years – in the face of much European political and social confusion and chagrin – Caroline de Gruyter has consistently focused on Europe’s potential and historical obligation, rather than on its indecisiveness and stagnation. De Gruyter refuses easy frames, counters common clichés and has shifted the spotlights to the many sites in which Europe’s social transitions are ongoing. She reminds her readers that ‘we are Europe’.” De Gruyter is a member of the European Council on Foreign Relations and has received a number of prestigious awards for her oeuvre, such as the Prix du Mérite Européen (June 2016).

Weblink:

 

Still from: VPRO Tegenlicht – Superfort Europa

NOMINATION VPRO TEGENLICHT EUROPE

VPRO TEGENLICHT, EUROPE

VPRO Tegenlicht is a Dutch documentary television program at the frontiers of new social, economic and political developments. Over the last few years Tegenlicht has been in the vanguard, engaged in a wide range of exciting explorations of European and global developments.

The jury praises Tegenlicht for its “cutting-edge and critical contributions to raising viewers’ awareness of the complexities of European affairs in a rapidly changing global arena… from Eurotopia to Superfortress Europe, Tegenlicht’s filmmakers have entered consistently into the major transitions Europe is undergoing, and their effects on the lives of citizens. Tegenlicht’s future-oriented thematic productions are vital contributions to rethinking Europe’s democracy, economics, politics and civic engagement. They display curiosity in Europe as part of the larger world and take the viewer serious.”

Weblinks:

 

 

NOMINATION JAN WERTS

Jan Werts is a journalist who for four decades has worked as ‘Brussels watcher’: among others as mediacorrespondent for the Haagsche Courant – Sijthoff Press and as independent author and columnist for the Montesquieu Institute, Clingendael Internationale Spectator and others. Werts holds a PhD from the Vrije Universiteit Brussels on the position and workings of the European Council, a thesis, which he defended cum laude in 1991 and which was revised and fully updated, and published as a book in 2008.

The jury praises Werts for “the consistent and critical ways in which Werts has succeeded to make the ‘goings on’ in Brussels accessible for a wide readership, for whom Europe’s politics often look distant and opaque. During all the recent trials and turbulations in Europe’s institutions Werts has remained loyal to his mission of critical communication and analysis. He is a very knowledgeable commentator who does not shy away from speaking out when he thinks it is vital…. but always with solid arguments!”

Weblinks:

administrator_ebnNominations EBN EuroNederlander announced, online vote open
read more

ZAL EEN BREXIT ONS DEFINITIEF VOOR EN FREXIT VRIJWAREN? – THOMAS VON DER DUNK COLUMN

De opluchting zal in Brussel zonder twijfel groot zijn geweest – Macron heeft Le Pen verslagen, en zelfs met betere cijfers dan was voorspeld. Niet 3 tegen 2, maar bijna 2 tegen 1 was het percentage waarmee de eerste won. Toch ligt er een forse schaduw over die overwinning, die de speelruimte van Macron de facto sterk beperkt. Zal hij er werkelijk in slagen de door hem beloofde en door Brussel gewenste hervormingen door te voeren?

De handen daarvoor krijgt hij, gezien de stemming onder het Franse electoraat, in eigen land zeker niet bij iedereen op elkaar. In de eerste ronde heeft bijna de helft van de kiezers op een kandidaat gestemd die zich zeer vijandig tegenover Europa opstelt, en juist vriendelijk tegenover Poetins Rusland; voor dat laatste kan men daaraan naast Le Pen en Mélenchon ook nog Fillon toevoegen. En in de tweede ronde heeft meer dan de helft van Macrons kiezers verklaard vooral op hem te stemmen omdat het alternatief veel erger was. Het waren, net als bij de monsterzege van Chirac in 2002 tegen Le Pen père, veel stemmen met een knijper op de neus. In de lijn van de oproep van de Griekse ex-minister Varoufakis: nu stemmen wij hem in het Élysée, maar morgen gaan we weer in een protestdemonstratie tegen hem de straat op.

Tegenover de staat staat in Frankrijk de straat: ook Macrons voorgangers Hollande en Sarkozy beloofden aan hervormingen veel en durfden na enige forse protesten en stakingen uiteindelijk weinig. Zij riepen nu op om op Macron te stemmen en onderschreven de door hem voorgestelde koers. Maar als zij daarvoor zo geporteerd zijn, waarom hebben ze die weg dan niet indertijd zelf ingeslagen? Samen hadden Sarkozy en Hollande daarvoor toch tien jaar de tijd? Inderdaad: vanwege de Franse straat.

Maar als zij daarom toen niet konden slagen, waarom zou het Macron nu dan wel lukken? Dat probleem begint al met het verwerven van een meerderheid bij de komende parlementsverkiezingen. Daarbij is van de bipolaire keuze van zondag geen sprake meer, maar doen alle partijen weer mee en vallen de meeste kiezers dus weer terug op hun oude partij. Komt Macron met zijn kwart stemmen van nu straks dankzij het districtenstelsel wèl aan de meerderheid? Overigens zou het misschien voor zijn draagvlak helemaal niet zo’n ramp zijn, als hij die niet haalt, en gedwongen wordt met andere partijen samen te werken. Alleen haalt dat dan wel de vaart uit de door Brussel gewenste metamorfose van Frankrijk.

Hier komt inderdaad Europa in het spel, met zijn langdurig sterk eenzijdige marktgerichtheid de grote boeman van Le Pen en Mélenchon. Brussel zal Macron tegemoet moeten komen door in dat opzicht zélf te veranderen, wil de angst voor Europa en de onvrede in Frankrijk onder de globaliseringsverliezers, die nu massaal radicaal-links en radicaal-rechts hebben gestemd, niet verder stijgen.

Dat grote deel van het electoraat negeren zal over vijf jaar in een nog grotere zege van het Europavijandige kamp resulteren – Le Pen is na vandaag nog echt niet weg. Gelukkig lijkt men zich dat, gezien de reactie van de Europese Comimissie, ook in Brussel te realiseren: dat aan de vooral in het Latijnse deel van Europa (maar zeker niet alleen daar) bestaande angst voor de nadelige effecten van de vrije markt – baan- en inkomensonzekerheid voor veel loonafhankelijken en lagerbetaalden – tegemoet gekomen moet worden. Dat, kortom, de lang als collateral damage afgedane sociale schade van de globalisering drastisch moet worden beperkt, om een verdere groei van het Eurofobe kamp te voorkomen.

Alleen moeten we afwachten waartoe dat daadwerkelijk leidt. Het betekent namelijk dat het Germaanse deel van Europa moet inleveren op het terrein van de vrijhandelsorthodoxie, en er op Europees niveau meer ruimte moet komen voor een collectieve sociale politiek. Zo niet, dan verliest men het nu door Macrons kiezers voor Europa ‘geredde’ Frankrijk mogelijk alsnog een volgende keer.

Het is hier, dat de vanwege gevreesde precedentwerking door velen in Brussel betreurde Brexit juist wel eens de redding van Europa zou kunnen betekenen. Want op het gebied van de vrije goederenmarkt was speciaal Londen onvoorstelbaar orthodox – daar kon geen ander land aan tippen. Voor Londen is de Europese Unie namelijk eigenlijk alléén maar een markt. Van beperkingen van die vrijmarkt door Europese regels, als sociale rechten voor werknemers, moet men daar niets hebben. Wel: de Britten vertrekken binnenkort, daarover laat Theresa May geen enkele twijfel bestaan – Brexit means Brexit, en zoals het er nu naar uitziet, zou dat wel eens met slaande deuren gepaard kunnen gaan.

Dat schept perspectieven. De Britten kunnen dan – wat zij anders zeker zouden hebben gedaan – niet meer dwars gaan liggen, als de rest van Europa eindelijk tot het inzicht komt dat het niet alleen grote bedrijven maar ook gewone burgers concreet het nodige zal moeten bieden om hun steun te behouden. Geen economische concurrentie meer over de ruggen van werknemers heen, die nu voortdurend tot een sociale race to the bottom dreigt te leiden. En hetzelfde geldt voor oneigenlijke fiscale concurrentie, die als gevolg van teruglopende belastinginkomsten al snel in dezelfde sociale neergang resulteert: er is dan immers minder geld beschikbaar om de collectieve voorzieningen – waarop lagerbetaalden nu eenmaal altijd meer dan hogerbetaalden aangewezen zijn – op peil te houden.

Ook dat is iets, wat zonder de Britten, die de gouden kip van de Londense City heilig hebben verklaard, een stuk makkelijker zal gaan. In Brussel lijkt men ook eindelijk die kant uit te willen: een einde aan alles wat naar belastingparadijzen riekt. Dat werd hoog tijd – hoe moeilijk dat in het begin ook zal zijn voor Den Haag, dat daarvan eveneens een favoriet nationaal verdienmodel had gemaakt.

administrator_ebnZAL EEN BREXIT ONS DEFINITIEF VOOR EN FREXIT VRIJWAREN? – THOMAS VON DER DUNK COLUMN
read more

EBN EuroDéfense bijdrage aan kabinetsformatie: voor meer coherent Europees veiligheidsbeleid

De internationale veiligheidsuitdagingen, en de geopolitieke verschuivingen in defensiebeleid ook onder sommige NATO partners, vragen om een helder en meer coherent Europees antwoord. Voor de kabinetsformatie stelde EuroDefense Nederland met deelname van de EBN bijgaande bijdrage samen die eind maart aan Edith Schippers werd aangeboden.
Zie Kabinetsformatie2017- aan Informateur.

administrator_ebnEBN EuroDéfense bijdrage aan kabinetsformatie: voor meer coherent Europees veiligheidsbeleid
read more

Europe’s next ‘moment of hope’ and the collective responsibility to deliver

The morning after the election of Emmanuel Macron to the presidency of France, many French and Europeans find themselves in a state of critical anticipation.

Certainly, many are glad and relieved to see that the presidency has gone to a person with an open social orientation, a constructive European stance. In a country with 23% youth unemployment and an economic order in dire need of reform, it is significant that many French citizens have put their hope in a relative ‘newcomer’ (“neither left nor right”), and dream that his election may shift the balances of power. At the same time, a substantial part of Macron’s electorate (43%) has primarily voted for him to keep his adversary Marine Le Pen out of the Élysée. Macron’s win in the first round amounted to merely 23,7%.  And En Marche’s political agenda (https://storage.googleapis.com/en-marche-fr/COMMUNICATION/Programme-Emmanuel-Macron.pdf), especially its economic reform paragraphs, will take a lot of negotation to translate into practice, given France’s structures of vested interest.

The political landscape in France as elswhere in Europe is deeply divided and the political promise of a ‘brighter future’ still has to be delivered.

On Europe, Macron’s En Marche program is ambitious. It is focused on creating new employment, protecting Europe’s democratic values, investing in the eurozone, introducing a European minister of Economic Affairs and Finance, dealing with tax evasion, fighting against corporate flight, keeping European companies partially in Europe, with a Buy European Act. The French president wishes to generalize the Erasmus program to non-university student levels, create a proper European defence program, fight the many inefficiencies in European cooperation, protect crucial European industries, safeguard the internal market in which the same rules should apply to everybody, support start ups, create one energy market, with clear tariffs on carbon emission. This is a huge agenda for which senior negotiation skills will be required.

Fortunately, the main stakeholders in this European drama display a sense of gravitas. Nobody seems to be gloating: there is no reason for complacency.  It is clear enough to most that we live in times of major socio-economic and cultural transformations and ditto challenges that can only be addressed collectively. Polarizations as in the rhetoric of ‘patriots versus globalists’ or ‘winners versus loosers’ of globalisation are not helpful. They divide people at a time when all effort should go to reconnecting and uniting.

Furthermore, the current complexity of things is impossible for any single politician or group to handle. We need to free ourselves from any Messiah complext. We just have to recall how politicians like Barack Obama, Tony Blair or in our country Wouter Bos were also cheered into power, when they arrived as relative newcomers ‘full of promise’ on the scene: sooner or later, reality always kicks in.

Thus: if this is to be another moment of hope, we should not leave it to any president or political party to deliver, but construct it as an opportunity for a new social engagement and contract. Citizens will have to move out of their consumer or observers’ mode. We need to step up to the challenge as a matter of urgency.  Interestingly enough, Macron’s Europe paragraph contains an interesting starting point for such dialogue when it proposes ‘citizens conventions’ to construct the new agenda for Europe. Let’s make that concrete. Let’s start there to help ‘load’ and substantiate Europe’s future. Since Europe is us, it’s future is ours!

Godelieve van Heteren, chair EBN

administrator_ebnEurope’s next ‘moment of hope’ and the collective responsibility to deliver
read more

EN MARCHE? CITIZENS OF EUROPE: TIME TO WALK THE TALK

Senses of security, sources of inspiration, forms of inclusive action

With the presidential election results in France leaning towards a victory of Emmanuel Macron in a couple of weeks, and the elections in other European countries (Germany, the UK, Italy) on the horizon, the comments on the state of the European lands are abundant and critical. Across the board, we witness disillusionment with established politics, which in France expressed itself by two ‘outsiders’ – Macron and Le Pen – winning the first round and sidelining the two political families, which for years had called the shots.

En Marche is the name of Macron’s movement for France. This sounds pleasantly energetic, but the big question – for France as for the rest of Europe – is:  En Marche, towards what?

Much public debate seems to be devoted to an endless reiteration of the rather divergent expressions of public dissatisfaction. The spotlights are on people’s anxieties about their economic prospects in a globalized world, their unease with cultural diversity, the complaints about too many ‘outsiders’, or the popular anger at the complacency and lack of empathy of which they accuse those in power. Such analyses, however understandable and justified, are not very satisfactory, for two reasons. First, they are rarely carried to their ultimate, very painful conclusions regarding everybody’s exact responsibilities for the status quo. They tend to deteriorate into self-righteous hackling which detracts from the constructive alternatives that are – ironically – everywhere in the making.

We live a time of growing complexity, enhanced by a tremendous acceleration in communication and the mobility of money, markets and people. Numerous publications have documented the tensions and uncertainties caused by all this turbulence. They deliberate on who in the current dynamics actually gain power, who are loosing out and who – systematically – lag behind.

There is no shortage of diagnose. But the therapies are tough and thus postponed.

In line with our civic tradition and mission, the EBN has decided to focus specifically on exploring new possibilities for European cooperation. We work from a civic perspective, together with other European civic movements. We consciously connect ourselves with constructive European alternatives.

This has proven an inspiring exercise. There is a rich arena of such vital alternatives – some already quite developed, some in statu nascendi – which one could categorize under three broad categories.

  1. We see a range of activities, which address people’s senses of security in the broadest sense of the word. One can for instance think of all the new actions to secure our planet, the enthusiastic explorations of more sustainable economic models, the attempts to arrive at new socio-economic and social contracts and formulate new equity agendas.
  2. A second group of initiatives aims to articulate new sources of inspiration, new images and narratives, in the arts, in literature, and in many novel cultural alliances. You can e.g. also think of the exciting exchanges between people working ‘sharing economy’.
  3. And there are movements which focus on establishing new forms of action, new practices, such as is e.g. the case in the new network democracy initiatives that spring up in many places, or in the attempts to connect citizens across a wide array of subjects that affect us all..

From a basic awareness that it is vital to be ‘rooted’, ‘connected’, ‘inclusive’, many of these initiatives start locally. But thanks to social media, much quicker than before one can see people engage in building larger, national and international networks of enthusiastic citizens. Their vanguard frequently challenges established institutions. But in a growing number of cases they also interact creatively with established institutions, which recognize that time is up for old ways of going about their business. Think of the sustainable energy coalitons, for instance.

Looking at the European arena this way, it is clear that besides a politics of fear and a politics of muddling through – which still dominates the pages of our newspapers but is detrimental to the future of Europe – there is a politics of new vitalization in the making,  still trying to find its solid forms, but hopeful.  Here, a smart dialogue between the old ‘builders of Europe’ and the inspiring new initiatives may be of immense value. The EBN is well positioned to input its members’ wide experience into these new arenas. As partners in dialogue, in new coconstruction.

So, some wish to declare Europe moribund? Vive l’Europe! This is the time for Europe’s citizens. En marche!

Godelieve van Heteren, chair European Movement Netherlands

administrator_ebnEN MARCHE? CITIZENS OF EUROPE: TIME TO WALK THE TALK
read more

DE BRITTEN DOEN STUITEND LUCHTHARTIG OVER OORLOG

Keren de demonen uit het verleden terug? Amper heeft Theresa May in Brussel haar afscheidsbrief afgegeven, of er dreigt al hommeles rond Gibraltar te ontstaan. Ofschoon niet strikt noodzakelijk, omdat dat vanzelf sprak, had Spanje meteen vastgelegd weten te krijgen dat bij de toekomstige onderhandelingen over een handelsakkoord van Europese zijde ook expliciet aan deze omstreden rots aandacht zal worden besteed.

Prompt dreigde de voormalige leider van de regerende Britse Tory’s Michael Howard desnoods de marine naar Gibraltar op te zullen laten stomen om de Spaanse Armada te vernietigen, mocht Madrid het wagen één vinger daarnaar uit te steken. Spanje reageerde daarop met de aankondiging zich niet te zullen verzetten, wanneer straks een pro-Europees Schotland na afscheiding van Londen in Brussel voor zichzelf het lidmaatschap zou aanvragen. Tot nu toe was Madrid altijd – zie Kosovo – zeer terughoudend geweest met het erkennen van afscheidingen, omdat het immers zelf vanouds met Catalaanse en Baskische ambities op dit vlak kampt.

De rel maakt twee dingen duidelijk. Ten eerste hoe gevoelig ook na vele eeuwen – Gibraltar is al sinds 1713 Brits – nog steeds territoriale kwesties tussen de Europese lidstaten kunnen liggen. Het Brexit-sentiment versterkt dit, omdat dat juist op het idee – zij het vooral een nostalgisch idee-fixe – van een glorieus Groot-Brittannië buiten de EU is gebaseerd. Bij een Britania-rule-the-waves past natuurlijk niet dat dan meteen al bij de eerste politieke golfslag een aanlegsteiger met zulke grote symbolische waarde in die golven verdwijnt.

In elk geval: wie mocht menen, dat de Britten een flegmatiek nuchter volk zijn, zou zich deerlijk vergissen. Democratieën voeren geen oorlog, zo heet het ook – maar zelden heb ik een land zo hysterisch gezien als Groot-Brittannië tijdens de Falklandsoorlog in 1982, toen het behoud van zo’n andere symbolische verzameling rotsen op het spel stond. Howard heeft niet voor niets al naar Margaret Thatcher verwezen, en presenteert May nu als Iron Lady 2.0.

Nu vallen er uiteraard ook bij de Spaanse claim kanttekeningen te plaatsen: hier hebben wij evenzeer te maken met onverwerkt verleden. Het land beroept zich daarbij meer of minder expliciet op ‘natuurlijke’ grenzen, maar die bestaan in Europa natuurlijk nergens echt.

IJsland vormt het enige voorbeeld – het grondgebied van dit land eindigt inderdaad op een logische plek – want al bij Ierland is dat niet gelukt. Bovendien staat tegenover het geografisch gekunsteld Britse Gibraltar het geografisch niet minder gekunsteld Spaanse duo Ceuta en Melilla, die Marokko een doorn in het oog zijn – en dáárover heeft Madrid het weer liever niet. Met het lostrappen van de steen Gibraltar dreigt zo een Doos van Pandora open te gaan.

En dat is het tweede, dat deze rel duidelijk maakt: hoe belangrijk de Europese Unie is voor het pacificeren van in feite onoplosbare territoriale conflicten – vaak onoplosbaar omdat geografisch en etnisch logische grenzen zelden geheel sporen. Gibraltar was ooit natuurlijk Spaans, maar de bevolking voelt zich Brits, en bij de democratische EU-gedachte behoort ook zoiets als zelfbeschikkingsrecht.

Anderzijds: bij Zuid-Tirol heeft als uitkomst van de Eerste Wereldoorlog juist de geografisch logischer grens het van de etnische gewonnen. Daaraan hebben de Geallieerden uiteindelijk ook in 1945, toen de Zuid-Tirolers op basis van dat zelfbeschikkingsrecht om herziening van Saint-Germain vroegen, niet willen tornen. Wie beide grenzen coûte-que-coûte met elkaar wil doen samenvallen om voor altijd van het probleem af te zijn, komt al snel bij dwangmatige assimilatie of etnische zuivering uit. Mussolini heeft dat in dit geval ook beide geprobeerd.

Pas na Schengen kon – de nodige bomaanslagen later – de kwestie Zuid-Tirol definitief worden bijgelegd. Maar zodra Schengen in de gevarenzone belandt, en op de Brenner opnieuw douane-hekken verrijzen, is het probleem weer in volle omvang terug. Dat is nu vooral de grote angst in Noord-Ierland, waar de pacificatie evenmin zonder de alles overkoepelende Europese Unie was gelukt.

Het aantal Noordieren dat deel uitmaakt van één Ierland binnen Europa boven deel uitmaken van een Groot-Brittannië daarbuiten prefereert, stijgt gestaag. Dan zou de natte droom van Nigel Farage van een Greater Britain wel eens in een Little England kunnen eindigen, waarvan de vloot niet meer de oceanen, maar nog enkel het Lake District beheerst.

Het gemak waarmee in Tory-kring al over oorlog wordt gesproken, zodra men zijn zin niet krijgt, is verontrustend. Met die luchthartigheid verschillen de Britten duidelijk van de landen op het continent. Tegenover het Nie wieder Krieg van het in 1945 kapotgebombardeerde Duitsland en het in 1918 in een maanlandschap veranderde Noord-Frankrijk staat het Britse sentiment van de tv-serie Dad’s Army, die in de jaren zeventig ook als ‘Daar komen de schutters’ door de VARA werd uitgezonden: die Tweede Wereldoorlog, toen wij Britten een jaar lang moederziel alleen dapper tegen Hitler knokten, was toch eigenlijk best wel knus.

Bij de handdruk in 1984 van Kohl en Mitterand in Verdun ontbraken niet toevallig de Britten. In Huis Doorn, sinds enkele jaren het centrum voor de Eerste Wereldoorlog in Nederland, vond in 2013, aan de vooravond van de honderdjarige herdenking, een symposium plaats. Een van de sprekers was een Duits historicus die werkzaam was in Londen. Daar, zo vertelde hij, zie je boeken met titels als ‘Hunting Rommel’ – alsof het om een sportwedstrijd ging. Maar voor de Britten is het simpel: we stonden in 1914 en 1939 aan de goede kant, en hebben beide keren gewonnen. So, what’s the problem? Vraag dat de Duitsers en de Fransen.

administrator_ebnDE BRITTEN DOEN STUITEND LUCHTHARTIG OVER OORLOG
read more